Tehran

Tehran
Tehran
	تهران
	Bayraq
	35°41′20″ şm. e. 51°23′23″ ş. u.HGYO
Ölkə	İran;
Tarixi və coğrafiyası
Əsası qoyulub	20 mart 1794
Sahəsi	686 km²;
Mərkəzin hündürlüyü	1.179 m
Saat qurşağı	UTC+03:30; İran standart vaxtı[d]; UTC+04:30;
Əhalisi
Əhalisi	8.693.706 nəf. (2016);
Rəsmi dili	fars dili;
Rəqəmsal identifikatorlar
Telefon kodu	+98 21
Poçt indeksi	13ххх-15ххх
Digər
	tehran.ir
	Xəritəni göstər/gizlə Tehran
	Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Tehran (fars. تهران‎) – İranın paytaxtı. Sahəsi 1.500 km²,^[4] əhalisinin sayı 2006-cı ildə aparılmış rəsmi siyahıya almanın nəticələrinə əsasən 7.088.287 nəfərdir.^[5]

Tehranı ilkin olaraq, Qacar sülaləsinin ilk nümayəndəsi Ağa Məhəmməd şah Qacar İran üçün paytaxt seçmişdir. Onun sonuncu paytaxt tarixi 1796-cı ildən başlayır. Buna kimi ölkənin paytaxtı İsfahan, sonra Qəzvin, Şiraz və Həmədan olmuşdur.^[6]

Tehranın tarixi

Tehran bazarı

Coğrafiya

Tehran İranın paytaxtı olub ölkənin şimal-mərkəzi hissəsində, Cənubi Alborz dağ silsiləsinin cənub ətəklərində yerləşir. Şəhərin şimalı 1700–1800 metr yüksəklikdə yerləşdiyi halda, cənub bölgələri 1050–1200 metr arası enir və bu yüksəklik fərqi şəhərin iqlim xüsusiyyətlərinə birbaşa təsir göstərir. Tehran ərazi baxımından şimaldan dağlarla, cənubdan isə yarımsəhra düzənlikləri ilə əhatələnir. Şəhər 51°17′ şərq uzunluğu və 35°41′ şimal enliyi koordinatlarında yerləşir və seysmik cəhətdən fəal zonada olduğuna görə müxtəlif tektonik qırılma xətləri ilə yaxın əlaqədədir.^[7]

Tehranın məhəllələri

2010-cu ildə Tehran şəhərində əhalinin ana dilinə əsasən etnik tərkibi^[8]
etnik qrup			nisbəti
Farslar			66.40%
Azərbaycanlılar			25.20%
Mazandaranlılar və Giləklər			6.20%
Lurlar			0.80%
Kürdlər			0.50%
Digərləri			0.40%
Təsniflənməmiş			0.50%

İstinadlar

↑ https://it-ch.topographic-map.com/map-8w6x14/Teheran/?zoom=19&center=35.69101%2C51.38883&popup=35.69125%2C51.38884.
↑ https://citypopulation.de/en/iran/cities/.
↑ جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری (fars.).
↑ "The official web site of Tehran city". 13 oktyabr 2008 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 may 2009.
↑ "Arxivlənmiş surət". 14 noyabr 2009 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 mart 2009.
↑ "İranın paytaxtı köçürülür". 4 mart 2016 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 noyabr 2009.
↑ "تحریم‌های تازه آمریکا علیه شبکه نفتی ایران".
↑ فهرست نویسی پیش از انتشار کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران * شماره کتابشناسه ملّی:۲۸۹۰۶۹۰ *عنوان و نام پدیدآورنده:طرح بررسی و سنجش شاخص‌های فرهنگ عمومی کشور (شاخص‌های غیرثبتی){گزارش}:گزارش‌های پیشرفت طرح‌ها وکلان شهرها/به سفارش شورای فرهنگ عمومی کشور؛ مدیر طرح و مسئول سیاست گذاری:منصور واعظی؛ اجرا:شرکت پژوهشگران خبره پارس *بهاء:۱۰۰۰۰۰ ریال-شابک:۷-۶۸-۶۶۲۷-۶۰۰-۹۷۸ *وضعیت نشر:تهران-موسسه انتشارات کتاب نشر ۱۳۹۱ *وضعیت ظاهری:۲۹۵ ص:جدول (بخش رنگی)، نمودار (بخش رنگی)*یادداشت:عنوان دیگر:طرح و بررسی و سنجش شاخص‌های فرهنگ عمومی کشور (شاخص‌های غیرثبتی) سال ۱۳۸۹ *توصیفگر:شاخص‌های غیرثبتی+شاخص‌های فرهنگی+گزارش‌های پیشرفت طرح‌ها و کلان شهرها *توصیفگر:ایران ۳۸۶۲۸۹ *تهران۱۹۹۰۶۶ /مشهد۲۹۲۳۴۱ /اصفهان ۱۷۰۰۱۷/تبریز۱۸۴۸۱/کرج ۲۷۸۲۵۲/شیراز۲۵۱۷۰۳/اهواز۱۷۶۴۰۳/قم۲۷۰۸۷۷ *شناسنامه افزوده:واعظی، منصور،۱۳۳۳-۷۳۵۰۶۸ *شناسنامه افزوده:شرکت پژوهشگران خبره پارس /شورای فرهنگ عمومی *مرکز پخش:خیابان ولیعصر، زرتشت غربی، خیابان کامبیز، بخش طباطبایی رفیعی، پلاک۱۸، تلفن:۷-۸۸۹۷۸۴۱۵ ketabnashr@gmail.com *لیتوگرافی، چاپ وصحافی:سازمان چاپ و انتشارات اوقاف

Xairici keçidlər

Vikianbarda Tehran ilə əlaqəli mediafayllar var.

Oriental Encyclopaedia – Looklex : Tehran city Arxivləşdirilib 2010-12-17 at the Wayback Machine

Həmçinin bax

Xatəm əl-Ənbiya Hava Hücumundan Müdafiə Universiteti

[_29b878eefc98c83b-1] ttps://it-ch.topographic-map.com/map-8w6x14/Teheran/?zoom=19&center=35.69101%2C51.38883&popup=35.69125%2C51.38884.

[_f6f6e02bebf683af-2] ttps://citypopulation.de/en/iran/cities/.

[_ded8541cdda78f8e-3] جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری (fars.).

[4] "The official web site of Tehran city". 13 oktyabr 2008 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 23 may 2009.

[5] "Arxivlənmiş surət". 14 noyabr 2009 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 mart 2009.

[6] "İranın paytaxtı köçürülür". 4 mart 2016 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 noyabr 2009.

[7] "تحریم‌های تازه آمریکا علیه شبکه نفتی ایران".

[8] فهرست نویسی پیش از انتشار کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران * شماره کتابشناسه ملّی:۲۸۹۰۶۹۰ *عنوان و نام پدیدآورنده:طرح بررسی و سنجش شاخص‌های فرهنگ عمومی کشور (شاخص‌های غیرثبتی){گزارش}:گزارش‌های پیشرفت طرح‌ها وکلان شهرها/به سفارش شورای فرهنگ عمومی کشور؛ مدیر طرح و مسئول سیاست گذاری:منصور واعظی؛ اجرا:شرکت پژوهشگران خبره پارس *بهاء:۱۰۰۰۰۰ ریال-شابک:۷-۶۸-۶۶۲۷-۶۰۰-۹۷۸ *وضعیت نشر:تهران-موسسه انتشارات کتاب نشر ۱۳۹۱ *وضعیت ظاهری:۲۹۵ ص:جدول (بخش رنگی)، نمودار (بخش رنگی)*یادداشت:عنوان دیگر:طرح و بررسی و سنجش شاخص‌های فرهنگ عمومی کشور (شاخص‌های غیرثبتی) سال ۱۳۸۹ *توصیفگر:شاخص‌های غیرثبتی+شاخص‌های فرهنگی+گزارش‌های پیشرفت طرح‌ها و کلان شهرها *توصیفگر:ایران ۳۸۶۲۸۹ *تهران۱۹۹۰۶۶ /مشهد۲۹۲۳۴۱ /اصفهان ۱۷۰۰۱۷/تبریز۱۸۴۸۱/کرج ۲۷۸۲۵۲/شیراز۲۵۱۷۰۳/اهواز۱۷۶۴۰۳/قم۲۷۰۸۷۷ *شناسنامه افزوده:واعظی، منصور،۱۳۳۳-۷۳۵۰۶۸ *شناسنامه افزوده:شرکت پژوهشگران خبره پارس /شورای فرهنگ عمومی *مرکز پخش:خیابان ولیعصر، زرتشت غربی، خیابان کامبیز، بخش طباطبایی رفیعی، پلاک۱۸، تلفن:۷-۸۸۹۷۸۴۱۵ ketabnashr@gmail.com *لیتوگرافی، چاپ وصحافی:سازمان چاپ و انتشارات اوقاف

[1]

Tehran ostanı
Mərkəz	Tehran
Şəhristanlar	İslamşəhr • Baharistan • Pakdəşt • Pərdis • Pişva • Dəmavənd • Tehran • Robatkərim • Rey • Şemiranat • Şəhriyar • Firuzkuh
Şəhərlər	[[]] • [[]] •